از ميدان تجريش كه بگذري و به خيابان شهيد دربندي و كمي بعدتر كوچه نمازي برسي، بخشي از تاريخ موسيقي ايران در آن‌جا قرار گرفته است. آنجا موزه موسيقي است و از زمان بازگشايي‌اش هنوز يك سال هم سپري نشده است.

موزه‌ي موسيقي گرچه تاسيس‌اش هنوز به سال نمي‌رسد، اما تاريخ موسيقي ايران را در خود دارد و گاه داغِ سختي‌هاي هنرمندان و روزهايي را كه با مشقت،‌ ساز مي‌نواختند و اين موسيقي را در گذر دوران‌هاي مختلف حفظ كرده‌اند، روايت مي‌كند.

سازها را كه نگاه مي‌كني، در ميان سازهاي زهي،‌ واژه‌ي «اماني» بسيار تكرار مي‌شود... اين سازها را موزه‌ي موسيقي نخريده است، بلكه مدت‌هاست كه آنها را از اساتيدي چون «محمدرضا درويشي»، «مجيد كياني» و ... به امانت گرفته است.

در ميان اين سازها و جايگاه‌هايي كه براي آنها در نظر گرفته شده است، گه‌گاه جاي خالي‌ ساز ديده مي‌شود... سازهايي كه در روز افتتاحيه‌ي موزه آنجا بودند و ديگر حالا جاي آنها در موزه خالي است؛ مثل كمانچه‌ي

«كيهان كلهر» يا «سنتور استاد مهدي ناظمي» البته برخي از سازها هم براي تعمير و بازسازي برداشته شده‌اند و حالا حتي روي سكوي دايره‌اي شكل موزه هم ديگر سازي نيست.

موزه‌ي موسيقي در گنجينه‌اش اين روزها وسائل شخصي اساتيد درگذشته‌ي موسيقي را نگه داشته است و در ميان اين وسائل شخصي، فيلم درباره‌ي زندگي «قمر‌الملاك وزيري» پخش مي‌شود.

در اين فيلم كه هنرمنداني چون حسين عليزاده، تجويدي و مير علي‌نقي صحبت مي‌كنند، نقل مي‌شود كه وقتي قمر اولين كنسرت‌اش را براي بانوان برگزار مي‌كند، به او گفته بودند كه وقتي از مراسم بيرون بيايي تو را خواهيم كشت...

در اتاق ديگري وسائل «كلنل علي‌نقي‌ وزيري»، «حسين ملك»، «خاطره پروانه»، «حاج قربان سليماني»،«محمدتقي مسعوديه»، «احمد عبادي» و «علي مختار تجويدي» چيده شده‌اند كه در ميان وسائل استاد تجويدي كتاب «از پشت‌ديوارهاي خاطره» بيژن ترقي جلب توجه مي‌كند.

موزه‌ي موسيقي تقريبا 240‌ ساز دارد كه تنوع آنها به 200 نوع مي‌رسد كه شامل خود صدا، هواصداها، ني‌صداها، ني‌ها، ني‌لبك‌ها، صوتك‌ها، زه‌صداهاي مضرابي، زه‌صداهاي آرشه‌اي، پوست صداهاي يك‌طرفه، پوست صداهاي دوطرفه و ... مي‌شوند.

موزه تعدادي از اين سازها را به امانت گرفته، تعدادي را خريده و تعدادي هم به آن اهدا شده است و اين سازها در سالن‌هاي «سازهاي بادي و زهي نواحي»، «سازهاي زهي»، «سازهاي كوبه‌اي» و «سازهاي سنتي» نگهداري مي‌شوند.

در سالني از موزه‌ي موسيقي تار‌ها و سه‌تارهايي كه استاد «احمد عبادي» به موزه‌ هديه كرده است، چيده شده‌اند كه از ميان آنها مي‌توان به «سه تار ميرزا عبدالله»، «مفتاح السلطان»، «عشقي» و ... اشاره كرد.

در كنار سالن وسايل شخصي اساتيد، آرشيو صوتي و تصويري «محمدعلي گلشن ابراهيمي» كه ساليان متمادي در جمع‌آوري اين آثار كوشش كرده و سپس آنها را به موزه اهدا كرده است، به نمايش در آمده‌اند كه البته ورود به اين اتاق براي بازديد‌كنندگان امكان‌پذير نيست و از بيرون در اتاق مي‌توان شاهد عظمت اين آرشيو صوتي و تصويري بود.

در اين موزه هم‌چنين يك كارگاه نمايش مراحل ساخت ساز وجود دارد كه بازديد‌كنندگان مي‌توانند با مراحل ساخت يك ساز و مرمت آن آشنا شوند؛ به علاوه، موزه موسيقي قصد دارد يك سالن اجرا و استوديو ثبت صدا را نيز در اين مجموعه راه‌اندازي كند كه پروژه‌ي آن هم‌اكنون درحال اجرا است.

علي مراد‌خاني ـ مدير موزه‌ي موسيقي ايران ـ در روز گشايش اين موزه در 22 آبان سال گذشته ياداور شد كه پيشنهاد ساخت موزه‌ي موسيقي سال 73 و پس از اين‌كه موزه‌هاي متعدد هنري ايجاد شده، ارائه و پس از آن كه مورد استقبال قرار گرفت.

به گفته‌ي او؛ ساختماني براي احداث اين موزه در نظر گرفته شد كه در ابتدا آن ساختمان كه موزه‌ي امروزي است بسيار نامناسب بود اما با تلاش‌هاي دوستان اين ساختمان نسبتا مخروبه در سال 82 به موزه‌ي موسيقي تبديل شد و مورد بهره‌برداري قرار گرفت. اما در ابتدا تنها اين موزه را افتتاح كرديم تا اين ساختمان موزه‌ي موسيقي بماند. چرا كه در سال 82 وسائل زيادي براي ارائه در قالب موزه نداشتيم، لذا از سال 82 تا اكنون تلاش كرديم تا امكاناتي فراهم شود تا بتوانيم اين موزه را به‌شكل امروزه افتتاح كنيم.

وي همچنين گفته بود: البته هنوز هم موزه بسياري از سازهاي هنرمندان را به صورت اماني به نمايش گذاشته است تا امشب شاهد افتتاحيه‌ي آن باشيم، لذا اين سازها پس از مراسم افتتاحيه به صاحبان آنها بازگردانده خواهد شد. موزه‌ي موسيقي در واقع تازه متولد شده است و ما انتظار داريم كه خود اهالي موسيقي همت‌شان از اين پس براي اين موزه بيشتر شود و آثار و سازهاي خود را از اين پس به موزه اهدا كنند.

لينك خبر:

http://www.isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1529031