براي خيلي از آدم ها جاودانه شدن مساوي با كارهاي زياد است. يعني آنقدر بايد در حوزه كاري خويش كار و تالاش بكنند تا نام نيكي از ايشان در اذهان باقي بماند ولي برخي ديگر به طور خداداد از زحمت زياد معافند و تنها با چند اثر، نامشان در دفتر اذهان نقش مي بندد، اگر چه اينگونه افراد معمولا بسيار پركار هم هستند و به صرف چند اثر شاخص خود، هيچگاه بيكار نمي نشينند.
استاد علي تجويدي بي گمان يكي از اين افراد بود كه همانند خيلي از اساتيد موسيقي ايراني، در گستره وسيعي از موسيقي زحمت كشيدند. از آموزش موسيقي، نوشتن دستور ساز و نوشتن مقاله گرفته تا نوازندگي و آهنگسازي در كارنامه هنري تجويدي به چشم مي خورد. اما آنچه كه وي را از سايرين متمايز كرده، وجه آهنگسازي ايشان و به ويژه ساخت چند ترانه و تصنيف ماندگار است كه هر يك از آنها به به منزله شناسنامه تجويدي همراه با شنيدن اثر روبروي چشمان شنونده ظاهر مي شود. قدر اين مهم وقتي قابل درك است كه ملاحظه  كنيم در زمانه ما انبوهي از آهنگسازان و تنظيم كنندگان   ملودي ها ي مختلف، بازار موسيقي را اشباع كرده اند و علي رغم  تعدد آثار ايشان، هيچ يك از آنها چنگي به دل نمي زند و به همين دليل خلق ا... همچنان در حسرت معدود آهنگهاي زنده ياد علي تجويدي روز و شب به سر مي كنند.
" آتش كاروان"  يكي از ترانه هاي ماندگار استاد است كه براي نخستين بار توسط بانو عصمت باقرپور معروف به دلكش خوانده شد و پس از او نيز با تنظيمي ديگر و خواننده اي متفاوت به اجرا درآمد. اجزاي اين ترانه كه در فواصل دستگاه شور سير مي كند و از ريتم دو چهارم برخوردار است، چنان زيبا به هم تنيده شده كه در طول چند دهه پس از ساخت آن به مهر شناسايي استاد تبديل گرديد، همچنانكه زندگي هنري زنده ياد دلكش نيز پس از خواندن اين ترانه، روند متفاوتي يافت. شايد تجزيه و تحليل آهنگهايي مثل " آتش كاروان" بتواند راز موفقيت و محبوبيت اينگونه آثار را برملا كند.
استاد تجويدي بر خلاف جريان غالب در بين هنرمندان موسيقي ايراني كه دوره آفرينشهاي هنري شان معمولا بين 25 تا 50 سالگي است، در مرز هشتاد سالگي هم بيكار نبود و نمونه اش ساخت تصنيفي در همايون با نام "مناجات شبانه" است كه چند سال پيش توسط اركستر موسيقي ملي به رهبري فرهاد فخرالديني در حضور خود استاد و با صداي عليرضا قرباني اجرا شد. گردش نغمات تصنيف، دقت در تلفيق اشعار و ترجيع بند زيباي "بخوان خداي را، گره گشاي را"  نشان داد كه همچنان دود از كنده بلند مي شود و كهولت براي تجويدي مفهوم رايج را ندارد.
در ميان دستگاه هاي موسيقي ايراني، همايون تنها دستگاهي است كه دو شكل متفاوت بياني دارد. اين دو به نام هاي همايون قديم و همايون جديد شناخته مي شوند. تفاوت آنها البته بيشتر در محدوده درآمد ديده مي شود و در گوشه هاي اوج همايون، تفاوتي بين قديم و جديد نيست. در اين ميان آنچه تعجب انگيز مي نمايد، رواج گسترده همايون جديد در مقايسه با نوع قديمي آن است و اين در حالي است كه هر دو رديف معتبر ميرزا عبدا... و آقا حسينقلي، فواصل همايون قديم را روايت مي كنند. حتي آهنگسازان چهار دهه اخير، علي رغم آنكه به لحاظ  آموزش در سيطره رديف ميرزاعبدا... بودند، آفرينشهاي هنري خود را، در فواصل همايون جديد به انجام رسانده اند. گويي فواصل همايون قديم فقط براي آموزش به كار مي رود و هنگام آهنگسازي، همايون جديد به ميدان مي آيد.
ناگفته پيداست كه تنوع بيان در موسيقي مانه يك ضغف بلكه عين قوت و غناست. به همين دليل وجود دو شكل متفاوت از آواز همايون به نوعي از گستردگي فواصل ايراني حكايت مي كند. اما اينكه چرا بخشي از آن در دوره اي توسط موسيقيدانان مورد غفلت واقع مي شود، بحثي است كه بايد جداگانه مورد پژوهش قرار گيرد و آنچه كه در اينجا مي توان بدان پرداخت حركت بديع استاد تجويدي است كه حدود چهار دهه پيش با ساخت تصنيفي در فواصل همايون قديم، طلسم كم توجهي به بخشي از فرهنگ موسيقي ايراني را شكست. تصنيف مزبور كه پيش از انقلاب توسط حميرا خوانده شد، دقيقا بر اساس فواصل رديف ميرزا عبدا... شكل گرفته است. توجه به شكل زير تا حدي مي تواند اهميت رويكرد به همايون قديم را تصوير كند كه در زمانه ما به نوعي خلاف جريان شناكردن است.

بر اساس شكل مذكور، تنها تفاوت دو نوع درآمد همايون از نظر فواصل در نت "مي" و "مي كرن" خلاصه مي شود كه البته همين مختصر تفاوت، گردش نغمات آنها را بسيار متفاوت مي نمايد. وجود نت "مي كرن" در همايون قديم به راحتي اجازه مدگردي به دستگاه سه گاه "مي كرن" را مي دهد و استاد تجويدي در اثر معروف خود از اين ويژگي به درستي استفاده كرده اند. يعني تصنيف ساخته ايشان در عالب لحظات صداي همايون مي دهد ولي به هنگام فرود، براي لحظه اي كوتاه فضاي      سه گاه طنين انداز مي شود. اما در فواصل همايون جديد چنين امكاني وجود ندارد و در واقع نت  "مي بكار" سد راه مدگردي به سه گاه مي شود. تجربه استاد تجويدي در استفاده از فواصل همايون قديم، به همان يك اثر منحصر شد و نه تنها همنسلان بلكه نسل جستجوگر پس از ايشان هم زحمت طبع آزمايي را به خود ندادند.
 روانش شاد و يادش گرامي باد.